Neutrofile – na straży odporności

Ciekawostki

Krew jest wyjątkowym przykładem tkanki łącznej, która występuje w formie płynnej. Odpowiada za rozprowadzanie po organizmie substancji odżywczych, tlenu i bierze udział w termoregulacji. Krew stanowi złożoną mieszaninę komórek zawieszonych w roztworze soli i białek. Do najliczniej występujących komórek we krwi zalicza się erytrocyty – woreczkowate twory (pozbawione jądra komórkowego) powstające w obrębie szpiku kostnego, które odpowiadają za transport tlenu w formie związanej z hemoglobiną. W szpiku powstają również inne elementy morfotyczne krwi – płytki krwi i białe krwinki.

Neutrofile – rola w organizmie

Neutrofile stanowią od 50% do 75% puli wszystkich leukocytów we krwi ludzkiej. Ich całkowita ilość zmienia się w zależności od stanu zdrowia pacjenta. W przypadku infekcji, gdy neutrofile są niezbędne do zwalczenia patogenu (zazwyczaj bakteryjnego), ich ilość rośnie. Komórki te mają również  zdolność do migracji. Ruch krwi w naczyniach transportuje je po całym organizmie, w związku z tym ich stężenie w tej tkance jest niemal jednolite dla całego układu krwionośnego. W przypadku wystąpienia zlokalizowanej infekcji atakowane i uszkadzane tkanki wydzielają czynniki chemiczne, które indukują rozwój stanu zapalnego. Stan ten oparty jest na ścisłej komunikacji między komórkami zlokalizowanymi w tkankach i tymi krążącymi we krwi, które odbierają „sygnał alarmowy”. Neutrofile po zlokalizowaniu miejsca infekcji opuszczają światło naczynia kierując się do miejsca infekcji.

Neutrofile w walce z infekcjami

W obrębie zakażonej bakteriami tkanki rozpoczyna się prawdziwa walka. Neutrofile są wyspecjalizowanymi komórkami żernymi – oznacza to, że mają one możliwość pochłaniania obcych dla organizmu elementów. Dzięki specjalnemu systemowi receptorów – ulokowanemu na powierzchni komórki – wykrywają one bakterie, chwytają je i pochłaniają. We wnętrzu neutrofila bakteria otaczana jest błoną, która zamyka patogen w pęcherzyku. Do tego pęcherzyka wprowadzane są czynniki zabójcze dla pochłoniętej komórki – białka rozkładające jej elementy, reaktywne formy tlenu i związki chemiczne odpowiadające za wiązanie substancji odżywczych, z których mógłby skorzystać patogen. Jednak najbardziej istotną zmianą zachodzącą w świetle pęcherzyka jest obniżenie pH za sprawą pompy protonowej. Niskie pH jest toksyczne samo w sobie, dodatkowo aktywuje enzymy rozkładające komórkę bakteryjną.

W przypadku infekcji specyficznymi gatunkami bakterii – takimi jak Brucella melitensis i Listeria monocytogenes – może dochodzić do blokady molekularnych mechanizmów uśmiercających patogen. Taka bakteria może rozmnażać się w obrębie pęcherzyka, a nawet opuszczać go i rozwijać się wewnątrz komórki. Taki sposób życia nie tylko zapewnia bakteriom bezpieczeństwo – lokalizując się wewnątrz komórek ludzkich chronią się przed działaniem innych czynników układu immunologicznego – neutrofile stanowią też wektor pozwalający na sprawny transport komórek po organizmie. Środowisko wnętrza komórki jest stabilne i znacznie zwiększa szanse bakterii na przeżycie leczenia antybiotykami.

Powrót 08.10.2020 11:29