Opublikowano: 17 grudnia, 2025 o 12:13 am
Jakie są skutki zdrowotne niedoboru żelaza? Do czego prowadzi niewystarczające spożycie żelaza?
Przyczyny niedoborów żelaza
Niedobory żelaza spowodowane są przede wszystkim dietą charakteryzującą się produktami o niskiej zawartości tego pierwiastka. Zaburzeniami wchłaniania oraz zwiększone zapotrzebowanie na żelazo (np. w ciąży czy w okresie intensywnego wzrostu) lub znaczna utrata krwi również mogą powodować niedobory. W związku z tym na niedobory najbardziej narażone są niemowlęta od 4 miesiąca życia, dzieci, młodzież, kobiety w ciąży oraz obficie miesiączkujące, osoby odchudzające się, wegetarianie, sportowcy wyczynowi i osoby w podeszłym wieku.
Objawy niedoborów żelaza
Niedobór żelaza powoduje zaburzenia w produkcji hemoglobiny, co prowadzi do niedokrwistości, czyli anemii oraz niedotlenienia komórek i tkanek. Ich objawy są często mało charakterystyczne. Należą do nich:
- osłabienie,
- szybka i łatwa męczliwość,
- znużenie,
- upośledzenie koncentracji,
- rozdrażnienie,
- apatia,
- bóle i zawroty głowy,
- zaparcia,
- czasem słabszy popęd płciowy,
- rzadko mrowienie w stopach i dłoniach.
Wśród możliwych konsekwencji zdrowotnych długotrwałej niedokrwistości trzeba wymienić niewydolność serca, dusznicę bolesną i duszność wysiłkową.
Czym grozi niedobór żelaza?
Warto wspomnieć, że niedobór żelaza nie zawsze skutkuje anemią, ale może powodować inne problemy zdrowotne, takie jak osłabienie układu odpornościowego lub senność. We wczesnym etapie osoby z niedoborem żelaza odczuwają ciągłe zmęczenie i spadek formy intelektualnej oraz mają zwiększoną podatność na infekcje. W późniejszych etapach może występować drażliwość, bladość, ograniczona wydolność, zmniejszona wydajność ćwiczeń fizycznych, utrata apetytu czy przyspieszenie akcji serca.
Niedobór żelaza w ciąży stanowi zagrożenie zarówno dla matki, jak i dla noworodka, ma bowiem wpływ na niską masę urodzeniową, zwiększa możliwość wystąpienia wad płodu oraz ryzyko przedwczesnego porodu.
Niedobór żelaza u dzieci
Następstwem niedoboru żelaza u najmłodszych może być spowolnienie wzrostu, problemy z koordynacją i równowagą, zaburzenia rozwoju ruchowego, np. opóźnione raczkowanie i chodzenie. Niedobór żelaza u dzieci ma również wpływ na zaburzenia koncentracji i uwagi, a także nieprawidłowości w rozwoju emocjonalnym (zamknięcie w sobie, niepokój, ograniczenie komunikowania się). Może też rozwinąć się w anemię.
Niedobory żelaza w okresie dojrzewania mogą skutkować słabymi wynikami w nauce. Braki tego pierwiastka mają również negatywny wpływ na mechanizmy obronne organizmu dzieci i młodzieży oraz ich wydajność. Mogą więc wpływać – podobnie jak u dorosłych – na zwiększoną podatność na choroby.
