Czym są funkcje poznawcze, i co możemy zrobić, aby je wzmocnić?

Ciekawostki
funkcjepoznawcze

Funkcje poznawcze to specjalistyczne pojęcie z obszaru neurologii, psychiatrii, geriatrii, psychologii, a nawet kardiologii. Chociaż termin ten stosowany jest przede wszystkim przez lekarzy, kryją się za nimi podstawowe umiejętności pozwalające tworzyć obraz otoczenia w naszym umyśle. Dodajmy, że są to umiejętności, o których istnieniu powinien wiedzieć nie tylko każdy lekarz lub inny specjalisty z obszaru medycyny, ale także każdy pacjent.

O tym, że nasz mózg nadal kryje wiele tajemnic wiemy nie od dziś. Wiele z nich zostało już jednak poznanych, a jednymi z najważniejszych są właśnie tzw. funkcje (lub zdolności) poznawcze. Jak bezsprzecznie wskazują badania, to właśnie dzięki nim jesteśmy w stanie zdobywać wiedzę, nawiązywać relacje, odczuwać emocje (zarówno te pozytywne, jak i negatywne).

Funkcje poznawcze posiadają szeroką definicję. Obejmuje ona m.in. tzw. procesy sensoryczne, a ściślej wszystkie zdolności, w których wykorzystujemy nasze zmysły (np. wzrok, słuch, czucie) do odbierania, przechowywania i przetwarzania informacji pochodzących z otoczenia. Kolejną zdolnością poznawczą jest uwaga ściśle powiązana z naszą koncentracją. Jest to umiejętność polegająca na wyborze odpowiednich bodźców z otoczenia i jednocześnie ignorowania tych czynników, które są dla nas nieistotne. Mało kto wie, ale w ciągu 1 minuty dociera do nas ogrom informacji. Mówi się nawet, że intensywny postęp techniki i cyfryzacji powoduje, że liczba bodźców w danej jednostce czasu rośnie w zastraszającym tempie! I to właśnie dzięki uwadze i koncentracji jesteśmy w stanie wyselekcjonować te czynniki, które w naszej ocenie są właściwie. Zdolność ta sprzyja procesowi zapamiętywania, myślenia i wyciągania wniosków. Jest więc ściśle powiązana z… naszą edukacją, która nie kończy się przecież na czasach szkolnej ławki. Elementem wartym uwagi jest także tzw. uwaga mimowolna, czyli taka, która wyzwalana jest przez otoczenie w krótkiej jednostce czasu. Jej przykładem może być chociażby odruch orientacyjny.

Do funkcji poznawczych należy również pamięć. Jej celem jest zapisywanie, przywoływanie i modyfikowanie wszelkich informacji: wzrokowych, słuchowych, dotykowych czy liczbowych. Życie z zaburzoną pamięcią nie byłoby możliwe, nie tylko w kontekście nauki czy pracy zawodowej, ale także w przypadku czynności prozaicznych jak mycie, gotowanie czy orientacja w czasie i przestrzeni.
Na tym nie kończy się jednak obszerna lista zdolności poznawczych. Niektórzy naukowcy z dziedziny neurologii czy psychologii wliczają w nie również takie cechy jak samodzielne rozwiązywanie problemów, abstrahowanie (znajdywanie w grupie czynników cech wspólnych lub różniących), formułowanie sądów, tworzenie pojęć, samodzielnie tworzenie definicji czy planowanie.

Trening funkcji poznawczych zalecany już na etapie najmłodszych lat życia. Jednak… oprócz ćwiczeń ważny jest także tryb życia oraz… dieta. Wśród składników pokarmowych wpływających na te ważne dla naszego organizmu procesy wymienia się cynk, jod, a także niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe oraz żelazo. Jak widać pierwiastek ten nie chroni jedynie przed niedokrwistością, ale także pomaga w utrzymaniu prawidłowych zdolności poznawczych.

Powrót 23.04.2019 13:00