Mówi się, że najcenniejszym płynem na ziemi jest ludzka krew. Płynna tanka łączna, która dzięki pracy serca, krąży po organizmie w tętnicach i żyłach. Naukowcom nie udało się nadal pozyskać idealnego, sztucznego zamiennika krwi, dlatego jest tak wartościowa.
Nie ma życia bez krwi. Szacuje się, że dorosły człowiek ma jej tyle litrów, ile wynosi 8% jego masy ciała. Ten życiodajny płyn jest wręcz niesamowity. Pełni wiele różnorodnych funkcji, a jest to m.in.: udział w procesie oddychania (dostarczanie tlenu tkankom) i odbieranie dwutlenku węgla, rozprowadzanie substancji odżywczych czy udział w budowaniu odporności.
Krew składa się z krwinek czerwonych (erytrocytów), białych (leukocytów), płytek krwi (trombocytów) oraz z osocza, w którym zawieszone są istotne białka. Wszystkie te elementy są odnawialne, dzięki temu możemy dzielić się krwią z tymi, którzy jej potrzebują (np. ofiary wypadków, pacjenci podczas operacji), wystarczy tylko udać się do Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i pozytywnie przejść badania.
Krew to swoisty papierek lakmusowy, który pozwala na ocenę stanu zdrowia całego organizmu. Podstawowe badanie jakim jest morfologia, czyli ocena ilości i jakości składników krwi, to bardzo dobre narzędzie do dalszej diagnostyki. Na jej podstawie m.in. lekarz jest w stanie odczytać czy w organizmie toczy się stan zapalny.
Najczęściej diagnozowaną nieprawidłowością krwi jest niedokrwistość, którą nazywamy anemią. Jest to sytuacja, w której mamy do czynienia z niedostatecznym, zmniejszonym poziomem hemoglobiny, czyli białka transportującego tlen z płuc do wszystkich tkanek. Anemii może towarzyszyć obniżony poziom czerwonych krwinek, hematokrytu (HCT) oraz zmiana objętości erytrocytu (MCV). Do jej występowania mogą przyczynić się rożne elementy, począwszy od obfitych krwawień miesięcznych w przypadku kobiet, przez urazy, nieprawidłowo zbilansowaną dietę, uwarunkowania genetyczna aż na nowotworach krwi kończąc. Anemię często diagnozuje się u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych, seniorów, pacjentów cierpiących na choroby przewlekłe. Dlatego szczególnie w tych grupach istotne są regularne badania.
Warto przeczytać: Dieta przy anemii: co jeść, jadłospis, dobór posiłków
Jakie objawy powinny nas zaniepokoić i skłonić do wykonania morfologii?
- Osłabienie, senność, mniejsza wydolność organizmu.
- Bóle i zawroty głowy.
- Nieprawidłowa praca serca – kołatanie, tachykardia.
- Blada (bledsza niż zazwyczaj) skóra, a także spojówki czy usta.
Po zdiagnozowaniu anemii, można przejść do jej leczenia. Oczywiście proces ten jest prowadzony przez lekarza. Niemniej warto dodatkowo wesprzeć go, stosując odpowiednio dobraną dietą.
Z jakich elementów powinna składać się dieta dobra dla naszej krwi?
Produkty bogate w żelazo
Żelazo jest niezbędne do produkcji hemu i erytrocytów. W bardzo dużej ilości, jeżeli chodzi o artykuły spożywcze, znajdziemy je w: czerwonym mięsie (np. wołowina), wątróbce, tuńczyku czy żółtku jaja. Nietrudno zauważyć, że wszystkie z wymienionych produktów są pochodzenia zwierzęcego. Nie oznacza to, że osoby stosujące dietę wegańską czy wegetariańską są skazane na anemię. Roślinne źródła żelaza to np. fasola, groch, soczewica, brokuły, buraki, awokado, kakao czy bakalie.
Warto przeczytać: Produkty spożywcze o największej zawartości żelaza – lista
Zielone warzywa
Czyli źródło kwasu foliowego wpływającego na jakość krwinek oraz witaminy K, która wspomaga krzepliwość krwi. Niedobór witaminy K w przypadku kobiet może wiązać się z obfitymi krwawieniami miesięcznymi, czyli jedną z często występujących przyczyn anemii. Jakie warzywa możemy określić mianem zielonych? Jest to m.in. sałata, kapusta, jarmuż, szpinak, brokuły, ale też natka pietruszki oraz koperek.
Żywność zawierająca witaminę C
Sama witamina C nie powoduje powstawania składników krwi, natomiast kwaśne środowisko, które warunkuje – owszem. Witamina C zwiększa bowiem wchłanianie żelaza. Produkty bogate w witaminę C to nie tylko cytrusy, ale także: czerwona papryka, szpinak, kapusta, czarna porzeczka, dzika róża czy natka pietruszki. Warto więc łączyć te elementy z żywnością zawierającą szczególne ilości żelaza. Co oznacza to w praktyce? Na przykład popijanie sokiem pomarańczowym steka wołowego albo przyrządzenie sałaty z roszponki, buraków skropionej dressingiem na bazie soku cytrynowego.
Istotnym elementem podczas stosowania diety dobrej dla krwi jest pamiętanie o tym, że istnieją produkty, które np. upośledzają wchłanianie żelaza. Należy ich unikać albo przynajmniej nie łączyć w jednym posiłku z żywnością bogatą w ten pierwiastek. Jest to np. zielona herbata oraz kawa. Suplementy zawierające magnez oraz cynk zmniejszają także wchłanianie żelaza. Chociaż same w sobie są wskazane do regularnego przyjmowania, ważne jest, aby przyjmować je w odpowiednim odstępie (nawet kilkugodzinnym) od posiłków. Elementem, który wpływa niekorzystnie na procesy krwiotwórcze jest alkohol. Chcąc mieć pełnowartościową krew, należy ograniczyć ten element lub całkowicie z niego zrezygnować.
Krew, jak zostało to zaznaczone już na samym wstępie, to najcenniejszy płyn na świecie. Bez krwi nie ma życia. Wystarczy naprawdę niewiele, aby sprawdzić czy jest zdrowa. Proste badanie – morfologia może uchronić nas od poważnych chorób.
Warto się badać, szczególnie profilaktycznie!
