Opublikowano: 16 grudnia, 2025 o 11:34 pm
Większość zmian na paznokciach nie jest powodem do niepokoju, ale niektóre nieprawidłowości mogą wskazywać na problemy ze zdrowiem.
Paznokcie mogą wiele powiedzieć o ogólnym stanie zdrowia, dlatego warto regularnie przyglądać się paznokciom i zwracać uwagę na wszelkie nieprawidłowości i zmiany. Pozwoli to rozpoznawać zarówno oznaki zdrowych paznokci, jak i nieprawidłowości, które mogą wskazywać na problemy ze zdrowiem.
Prawidłowy wygląd paznokci
Zdrowe paznokcie to:
- Jednolity kolor
- Gładkie, bez rowków i wżerów
- Przylegają do skóry
- Biała księżyca tuż nad skórką
Oznaki nieprawidłowego stanu zdrowia objawiające się na paznokciach
- Przebarwienia
- Plamki
- Oddzielanie się paznokcia od skóry
- Przerzedzenie lub pogrubienie
- Dziwny kształt
Dobra wiadomość jest taka, że zmiany na paznokciach zazwyczaj nie są powodem do niepokoju. Mimo to zmiana w wyglądzie może czasem wskazywać na chorobę w innym miejscu organizmu. Jeśli zauważysz którąkolwiek z poniższych zmian na swoich paznokciach, zachowaj ostrożność i umów się na wizytę u dermatologa lub podologa.
Zmiany koloru paznokci powiązane z chorobami
Zmiana koloru paznokci może nic nie oznaczać, ale pewne zmiany mogą być związane z następującymi schorzeniami:
Leukonychia
Leukonychia, znana również jako „zespół białego paznokcia”, może się rozwinąć w przypadku wady w sposobie wzrostu paznokcia. Na paznokciu pojawią się białe plamy lub linie, które często nie sięgają krawędzi paznokcia, lub cały paznokieć stanie się biały. Zmiany te mogą być spowodowane mikrourazem paznokcia, zwłaszcza po manicure lub z użyciem sztucznych paznokci, albo mogą wskazywać na trąd, marskość wątroby lub dur brzuszny.
Paznokcie Terry’ego
Paznokcie Terry’ego będzie wyglądał głównie na biały i ziarnisty, z różowym lub czerwonym paskiem u góry. Taka zmiana występuje u około 80% osób z marskością wątroby, jak wynika z artykułu opublikowanego w czasopiśmie „American Family Physician”. Może się on również pojawić u osób z zastoinową niewydolnością serca, niewydolnością nerek i cukrzycą.
Paznokcie Muehrckego
Linie Muehrckego pojawiają się zwykle jako wąskie pary białawych, poziomych pasm na paznokciach (rzadko występują na paznokciach kciuków), zgodnie z artykułem opublikowanym w marcu 2013 r. w Canadian Medical Association Journal. Choroba ta jest związana z niskim poziomem białka zwanego albuminą, które znajduje się we krwi. Zgodnie z artykułem opublikowanym w Journal of the Turkish Academy of Dermatology, schorzenie to jest również związane z chorobami wątroby i niedożywieniem.
Pół na pół, czyli paznokcie Lindsaya
Paznokcie pół na pół to czerwone, różowe lub brązowe pasma zajmujące od 20 do 60 procent łożyska paznokcia, jak wynika z artykułu opublikowanego w kwietniu 2015 r. w The New England Journal of Medicine. Stan ten jest związany z przewlekłą chorobą nerek.
Krwotoki odpryskowe
Te cienkie, ciemnoczerwone lub brązowe pionowe linie w łożysku paznokcia wyglądają jak drzazgi pod paznokciem, ale w rzeczywistości są krwią pod płytką paznokcia, która pojawia się w postaci odprysków. Możliwe przyczyny to urazy, kolagenowe choroby naczyniowe, infekcyjne zapalenie wsierdzia i choroby serca. Czasami występuje również u osób z problemami z krzepliwością krwi oraz u tych, którzy wstrzykują sobie pod paznokcie narkotyki.
Zespół żółtych paznokci
Stan ten – w którym wolno rosnące żółte paznokcie stają się zgrubiałe i zakrzywione – jest związany z chorobą płuc i obrzękiem limfatycznym. Niektóre przypadki zespołu żółtych paznokci występują spontanicznie. Choroba ta czasami występuje rodzinnie.
Pionowe brązowe smugi
Chociaż jest to częsty problem związany z paznokciami u osób o ciemnej karnacji, nie należy go ignorować. Ciemne lub brązowe smugi na paznokciach mogą wskazywać na poważną chorobę, taką jak czerniak, lub coś prostego, jak łagodne znamię (przerost komórek) lub przebarwienie chemiczne (lakiery do paznokci).
Zmiany kształtu paznokci związane z chorobami
Paznokcie łyżeczkowate (Koilonychia)
Paznokcie są miękkie i wyglądają jak wysklepione. Może to mieć różne przyczyny, w tym niedokrwistość z niedoboru żelaza, hemochromatozę (kiedy organizm wchłania zbyt dużo żelaza), niedoczynność tarczycy i choroby serca.
Paznokcie szponiaste
Czubki palców powiększają się, a paznokcie zakrzywiają się wokół opuszków palców. Klubowanie paznokci jest najczęściej związane z chorobami układu krążenia lub płuc, takimi jak przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) i zastoinowa niewydolność serca. Do mniej powszechnych przyczyn należą zapalne choroby jelit i marskość wątroby.
Zmiany w strukturze paznokci związane z chorobami
W zdrowym organizmie paznokcie są dość gładkie, z wyjątkiem pojedynczych zgrubień lub małych linii. Zmiana tekstury może jednak nastąpić, gdy w organizmie wystąpi jakiś problem. Następujące schorzenia mogą powodować zmiany tekstury paznokci:
Linie Beau
Linie Beau to wgłębienia w paznokciach, które biegną w poprzek paznokcia, jak podaje Mayo Clinic. Do stanów chorobowych mogących powodować powstawanie linii Beau należą cukrzyca i choroby naczyń obwodowych, a także szkarlatyna, odra, świnka i zapalenie płuc. Linie Beau mogą być również oznaką niedoboru cynku.
Wżery Małe
To punktowe wgłębienia mogą pojawić się na paznokciach, gdy występuje problem z warstwą płytki paznokcia. Wgłębienia te mogą być płytkie lub głębokie i częściej występują na paznokciach u rąk niż u nóg – mówi Anderson. Pitting jest obserwowany u około 68 procent osób z łuszczycą i zmianami paznokci, zgodnie z artykułem opublikowanym w 2017 roku w czasopiśmie Reumatologia. Pitting może również pojawić się w przypadku łysienia plackowatego, egzemy i choroby autoimmunologicznej – liszaja płaskiego.
Dolegliwości zdrowotne związane z odwarstwianiem się paznokci
Onycholiza
W tym schorzeniu paznokieć zaczyna się podnosić, tak że nie jest już całkowicie przytwierdzony, a na jego powierzchni mogą pojawić się białe przebarwienia. Do najczęstszych przyczyn należą urazy, infekcje i łuszczyca.
Onychomadesis
Jest to tymczasowe, ostre zaprzestanie wzrostu paznokcia, które powoduje jego oddzielenie się od łożyska. Może pojawić się na jednym paznokciu z powodu urazu, ale jest także obserwowane u dzieci po przebytej chorobie dłoni, stóp i jamy ustnej, a także w przypadku chorób immunologicznych, łuszczycy i liszaja płaskiego.
Bibliografia:
https://www.aad.org/public/everyday-care/nail-care-secrets/basics/nail-changes-dermatologist-should-examine
Sobolewski, P., Walecka, I., & Dopytalska, K. (2017). Nail involvement in psoriatic arthritis. Reumatologia, 55(3), 131–135. https://doi.org/10.5114/reum.2017.68912
https://rarediseases.org/rare-diseases/yellow-nail-syndrome/
Singal, A., & Arora, R. (2015). Nail as a window of systemic diseases. Indian dermatology online journal, 6(2), 67–74. https://doi.org/10.4103/2229-5178.153002
Sharma, V., & Kumar, V. (2013). Muehrcke lines. CMAJ : Canadian Medical Association journal = journal de l’Association medicale canadienne, 185(5), E239. https://doi.org/10.1503/cmaj.120269
https://www.aafp.org/afp/2004/0315/p1417.html
