Żelazo w organizmie

Dieta
zelazoworganizmie

Żelazo jest niezwykle cennym składnikiem mineralnym. Bez niego nie jesteśmy w stanie prawidłowo funkcjonować. Jak dobrze wiemy nasz organizm nie produkuje żelaza, w związku z czym musimy dostarczać je każdego dnia z pożywieniem. Dlatego najczęstszą przyczyną jego niedoborów jest zła dieta.

Zawartość żelaza w organizmie jest zmienna i zależy od wieku i płci. W organizmie osób dorosłych znajduje się od 3,5 do 5g żelaza. Dziennie tracimy ok.1-2 mg tego pierwiastka. Straty te są jednak równoważone przez żelazo obecne w pokarmach. W pożywieniu występuje ono w dwóch formach: hemowej (Fe 2+,obecnej w mięsie) oraz niehemowej (Fe 3+,zawartej w produktach pochodzenia roślinnego).  Po spożyciu żelazo jest wchłaniane w dwunastnicy. Dochodzi do jego transportu do wnętrza enterocytu (są to komórki nabłonka błony śluzowej jelita), skąd w zależności od zapotrzebowania organizmu jest ono magazynowane w komórce enterocytu bądź przekazywane do osocza krwi. Tutaj ulega połączeniu z transferyną, która transportuje żelazo do wątroby, śledziony i szpiku kostnego, gdzie może zostać wykorzystane w procesach metabolicznych lub zostać zmagazynowane.  Zapasy żelaza stanowią zabezpieczenie naszego organizmu w przypadku utraty krwi. W takich sytuacjach zostają wykorzystywane do produkcji hemoglobiny.

Najwięcej żelaza (ok. 70%) wchodzi w skład hemoglobiny. Jest to białko, które umożliwia pobieranie tlenu w płucach, a następnie oddawanie go w tkankach. Hemoglobina nadaje również czerwoną barwę erytrocytom.  Żelazo występuje także w mioglobinie, białku pełniącym podobną funkcję jak hemoglobina, która dostarcza mięśniom tlen niezbędny do ich pracy. W szpiku kostnym jest wykorzystywane do tworzenia krwinek czerwonych. Ponadto wchodzi w skład wielu enzymów takich jak katalazy, peroksydazy, oksydazy cytochromowe. Pomaga w detoksykacji szkodliwych substancji w wątrobie oraz wpływa na metabolizm cholesterolu. Dzięki swoim właściwościom przeciwutleniającym pomaga w walce z wolnymi rodnikami. Ponadto wspomaga prawidłową pracę układu nerwowego. Zapewnia również dobre funkcjonowanie układu odpornościowego (bierze udział w produkcji limfokin, fagocytozie).

Źródła żelaza obejmują zarówno produkty pochodzenia zwierzęcego jak i roślinnego. Te pierwsze zawierają łatwo przyswajalne żelazo hemowe, które wchłania się na poziomie ok. 25%, w przeciwieństwie do formy niehemowej wchłanianej tylko w  ok. 1 do 6%. Najwięcej żelaza zawarte jest w chudym czerwonym mięsie, podrobach (wątróbka, nerki), żółtkach jaj, suchych nasionach roślin strączkowych (groch, fasola), natce pietruszki. Inne produkty zawierające żelazo to np. mięso drobiowe (gł. indyk), pełnoziarniste produkty zbożowe, zielone warzywa (rzeżucha, brokuły), kakao, suszone owoce (morele, śliwki, rodzynki). Żelazo występuje również w mleku i jego przetworach, warto jednak pamiętać, że zawarta w nich kazeina może utrudniać wchłanianie żelaza. Pamiętajmy również, iż nie wszystkie produkty bogate w żelazo są sobie równe, ze względu na różnice w ich przyswajalności.

Powrót 23.10.2017 18:57