Żelazo – obieg w organizmie

Ciekawostki
metabolizmzelazaszelazo

Żelazo należy do mikroelementów stosunkowo trudno przyswajalnych przez ludzki organizm. Stąd wiele osób narażonych jest na jego częste niedobory. Należy pamiętać, że problem ten potęgowany jest również przez niewłaściwą dietę – ubogą w produkty o wysokiej zawartości tego pierwiastka.

Stopień wchłaniania żelaza przez organizm zależy w znacznej mierze od jego zawartości w codziennej diecie, ale nie bez znaczenia jest też samo zapotrzebowanie. Przeciętny poziom wchłaniania żelaza z pożywienia wynosi od 5 do 20%, z czego najlepiej organizm przyswaja żelazo zawarte w produktach z mięsa i podrobów zwierzęcych, np. z wątroby. Zawartość witaminy C w posiłku wspomaga przyswajanie tego mikroelementu. Żelazo wchłaniane jest głównie w łączącej żołądek z jelitem dwunastnicy. Duże znaczenie ma obecność soku żołądkowego (czyli mieszaniny kwasu solnego i enzymów trawiennych), w reakcji z którym cząsteczki żelaza przemieniane są na biologicznie aktywne jony Fe2+, które łatwiej mogą być transportowane do odpowiednich struktur komórkowych.

Zachowanie równowagi pomiędzy wchłanianiem żelaza, magazynowaniem oraz jego wykorzystaniem w organizmie jest kluczowe dla prawidłowości przebiegu wszystkich procesów, w jakich metal ten bierze udział.

W obliczu pojawiającego się deficytu pożądanego składnika organizm potrafi w pewnym zakresie regulować przyswajanie tego minerału, aby wykorzystać możliwie najwięcej z zasobów zawartych w posiłku. Gospodarkę żelaza w organizmie kontroluje m. in. hormon hepcydyna produkowany przez komórki wątroby i odpowiedzialny z absorbcję żelaza przez komórki. Transport odpowiedniej ilości minerału do komórek oraz do miejsc jego gromadzenia zależy w znacznej mierze od zasobów innego białka, transferryny. Z kolei za magazynowanie jonów żelaza w komórkach wątroby, mięśni i szpiku kostnego odpowiedzialne jest białko nazywane ferrytyną. Dzięki połączeniu metalu z tym białkiem minerał ten nie jest usuwany wraz z produktami przemiany materii i może zostać zgromadzony w łatwo dostępnej i obojętnej dla organizmu postaci.

Regulacja gospodarki żelaza jest zatem w zależności od zapotrzebowania organizmu sterowana zarówno globalnie, jak i na poziomie komórkowym. Pamiętać należy o tym, że nie jesteśmy zdolni do produkcji tak ważnych składników i w obliczu deficytu nawet najdoskonalszy organizm nie zapewni bezcennych substratów reakcji metabolicznych. Dlatego kluczowa jest bogata w niezbędne wartości odżywcze dieta. Jeśli i ona nie jest w stanie pokryć dziennego zapotrzebowania na ten pierwiastek, należy pomyśleć o suplementacji.

Powrót 12.09.2018 9:54