Żelazo jako składnik licznych enzymów w organizmie

Ciekawostki
żelazoenzymytkankimini

O roli dobroczynnej roli żelaza dla naszego organizmu pisze i mówi się obecnie bardzo wiele. Rola tego minerału w profilaktyce objawów anemii, wspomaganiu pracy układ nerwowego czy odpornościowego, szczególnie osób zagrożonych jego niedoborami (jak np. wegetarian czy kobiet ciężarnych) wydaje się nieoceniona. Mało kto jednak wie, że żelazo jest także częstym składnikiem enzymów komórkowych, czyli substancji (zazwyczaj posiadających strukturę białka złożonego z kilku- lub kilkunastu aminokwasów), które regulują procesy związane z prawidłowym funkcjonowaniem bardzo wielu komórek lub tkanek.

Można więc śmiało stwierdzić, że bez tego minerału nie istniałoby… życie. Poniżej prezentujemy krótką charakterystykę enzymów, których działanie zależy od obecności żelaza. Wśród nich ważną rolę odgrywają m. in. cytochromy i peroksydaza.

Cytochrom

Jest to bardzo szeroka grupa białek, która występuje w każdej komórce i decyduje o prawidłowym przebiegi procesów energetycznych w naszym organizmie (a ściślej tzw. oddychania komórkowego związanego z pozyskiwaniem tlenu i uwalnianiem dwutlenku węgla). „Specjalną” odmianą cytochromu jest tzw. cytochrom P450 występujący głównie w hepatocytach, czyli komórkach wątroby i uczestniczący w metabolizmie (czyli w dużym skrócie – „przerabianiu”) wszystkich substancji dostarczanych do naszego organizmu, w tym leków, ale także zanieczyszczeń, konserwantów obecnych w żywności czy toksyn uwalnianych przez niektóre drobnoustroje chorobotwórcze.

Negatywnym aspektem związanym z działaniem cytochromów w wątrobie może być fakt, że niektóre substancje dostarczane do naszego organizmu (w tym bardzo wiele leków) może zbyt mocno aktywizować lub hamować aktywność tego enzymu. Konsekwencją tego procesu może być zbyt mocno wzrost lub odwrotnie – zbyt mocny spadek stężenia niektórych leków, co z kolei może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem działań niepożądanych lub spadkiem ich skuteczności. Jest to jeden z głównych powodów, dla których wiele leków nie należy ze sobą łączyć lub przyjmować o tej samej porze.

Peroksydaza

Działanie tego enzymu polega na odtruwaniu komórek naszego organizmu z substancji toksycznych. Co ciekawe, enzym ten wykorzystuje… nadtlenek wodoru (występujący m. in. w wodzie utlenionej), dzięki czemu wiele substancji „niepotrzebnych” komórkom i tkankom, albo staje się nietoksyczna (i następnie sprawnie usuwany jest głównie przez nerki), albo je rozkładana na mniejszych cząsteczek obojętnych dla naszego organizmu.

Czy żelazo może brać udział w odtruwaniu naszego organizmu? Działanie obu wyszczególnionych w artykule enzymów bardzo mocno udowadniają tę tezę.

Powrót 08.11.2018 13:08