Z dużą ilością żelaza: mniszek lekarski

Dieta
Two dandelions with leaves isolated on white background.

Dla większości z nas jest po prostu chwastem. Tymczasem prawie wszystkie części mniszka pospolitego mogą być wykorzystywane do celów kulinarnych, zdrowotnych i służących urodzie. Dowiedz się więcej.

Trochę historii

Mniszek lekarski, czyli popularny mlecz, od stuleci wykorzystywany był w kuchni, ziołolecznictwie i dla urody. Słowianie używali go do usuwania piegów i plam wątrobowych. W szesnastowiecznej Polsce stosowany był w gorączce i chorobach zakaźnych. Do dziś w medycynie ludowej służy jako środek przeciwko złej przemianie materii i dolegliwościom skórnym, a w formie syropu z kwiatów – na kaszel. Docenia go również współczesna nauka. Liście dmuchawca znalazły się na wysokim miejscu w rankingu najzdrowszych warzyw i owoców świata, opublikowanej w 2014 r. przez amerykańskie Centrum Kontroli Chorób (CDC). Sprawdź, czemu to zawdzięcza.

Wartości odżywcze

„Król łąk” to jedno z najlepszych źródeł prowitaminy A wśród ziół. Witamina A jest przeciwutleniaczem (neutralizuje szkodliwy wpływ wolnych rodników), zapobiega miażdżycy i powstawaniu nowotworów. Działa też ochronnie na nabłonek skóry oraz błon śluzowych i pełni zasadniczą rolę w procesie widzenia. Dmuchawiec jest także zasobny w witaminy E i C oraz związki przeciwutleniające. Mlecz to również skarbnica witaminy K, która ma działanie przeciwkrwotoczne. Bierze także udział w tworzeniu tkanki kostnej. Ponadto ma właściwości antybakteryjne, przeciwgrzybiczne, przeciwbólowe i przeciwzapalne.  Poza tym w mniszku pospolitym znajdziesz witaminy z grypy B – ryboflawinę, pirydoksynę, niacynę oraz kwas foliowy, który jest niezbędny do funkcjonowania układu krwiotwórczego, nerwowego i sercowo-naczyniowego. Jego niedobory u kobiet w ciąży, mogą być przyczyną wad wrodzonych ośrodkowego układu nerwowego.

Lwi ząb – bo tak też się go nazywa – zawiera również wiele ważnych składników mineralnych, takich jak wapń, fosfor, mangan, magnez, kobalt i krzem. Obecne są w nim także spore ilości miedzi, cynku, potasu, molibdenu i żelaza (3,10 mg/100 g). Ten ostatni pierwiastek m. in. pomaga w prawidłowej produkcji czerwonych krwinek i hemoglobiny, odpowiednim transporcie tlenu w organizmie oraz w zmniejszaniu uczucia zmęczenia i znużenia.  Zioło jest również dobrym źródłem błonnika pokarmowego. Świeże liście dostarczają jedynie 45 kcal/100 g.

W kwiatach mniszka lekarskiego znajdują się olejki eteryczne i flawonoidy. Korzeń zawiera m. in. kwasy organiczne i inulinę – błonnik o właściwościach prebiotycznych.

Dzięki temu mlecz ma działanie żółciopędne, moczopędne i przeciwrobaczne. Dodaje energii, odświeża i regeneruje. Korzystnie wpływa na trawienie i kości. Pomaga obniżyć stężenie cholesterolu i glukozy oraz ciśnienie krwi. Jest zalecany w dolegliwościach wątroby i woreczka żółciowego oraz przy hemoroidach. Wysoka zawartość witamin z grupy B i żelaza sprawia, że przeciwdziała anemii. Stosowany – zarówno wewnętrznie, jak i zewnętrznie – zmniejsza cellulit oraz pomaga w pielęgnacji skóry i włosów, w szczególności przetłuszczających się i z łupieżem.

Mniszek lekarski w kuchni

Z liści mniszka możesz przyrządzać sałatki, surówki i koktajle. Dobrze komponują się zarówno z owocami, jak i warzywami. Najlepiej smakują w połączeniu z gruszką, jabłkiem, pomarańczami, arbuzem, cukinią, pomidorem, szparagami lub ogórkiem. Spróbuj także zrobić z nich pesto, nadzienie do słonych ciast czy pierogów. Mogą stanowić również dodatek do kanapek, zup, jajek, omletów, fety, sera ricotta i mięs, np. wołowiny czy wędzonego boczku. Z różnych części mlecza robi się też herbatę, kawę i wino.

MSK

Przy pisaniu tekstu korzystałam m. in. z: M. Szustakowska-Chojnacka „100 roślin w twojej kuchni”, Warszawa 2015

Powrót 24.10.2016 13:20