Witaminy dla przyszłej mamy

Porady
witaminydlamamy

Okres ciąży to szczególny czas w życiu przyszłej matki, kiedy to kobieta zobligowana jest zadbać o zdrowie nie tylko swoje, ale także rozwijającego się nowego życia. Pierwsze dni i miesiące to czas, kiedy zarodek niezwykle intensywnie się rozwija, będąc zarazem najbardziej narażonym na działanie szkodliwych substancji chemicznych, takich jak alkohol, leki (stosowane zwłaszcza w leczeniu chorób przewlekłych) oraz toksyny zawarte w skażonej żywności. Nierzadko zdarza się, iż przyszła mama jeszcze nie wie, iż doszło do poczęcia, a nieświadoma sytuacji może narażać płód na niebezpieczeństwo powstania zaburzeń w rozwoju.

Już między 17 a 30 dniem po zapłodnieniu powstaje u zarodka zalążek układu nerwowego (tzw. cewa nerwowa), z której następnie formuje się rdzeń kręgowy oraz mózg. W związku z czym fundamentalna jest szczególna dbałość przyszłej mamy o zdrowie i zapewnienie wszystkich niezbędnych składników odżywczych dla prawidłowego rozwoju płodu już w momencie podjęcia planów macierzyńskich.

Kobiecie starającej się o dziecko nie może zabraknąć witamin z grupy B, biorących udział w procesach różnicowania się komórek nerwowych, odpornościowych oraz komórek krwi. Kluczowe jest zapewnienie ciężarnej kwasu foliowego- (folacyny), nazywanej również witaminą B9. Niedobór tej witaminy grozi wystąpieniem u dziecka poważnych wad układu nerwowego. Należy pamiętać, że formowany jest on już w pierwszym trymestrze ciąży.

Kwas foliowy bierze udział w syntezie kwasów nukleinowych, (z których powstają łańcuchy DNA). Jako budulec materiału genetycznego reguluje wzrost i funkcjonowanie wszystkich tkanek u płodu. Kwas foliowy uczestniczy w tworzeniu czerwonych ciałek krwi, więc jego niedobór sprzyja niedokrwistości, szczególnie w okresie, kiedy wzmaga się produkcja komórek krwi. Bogate źródło witaminy B9 stanowią surowe zielone warzywa, owoce, a także pełnoziarniste produkty zbożowe. Organizm nie magazynuje kwasu foliowego, który względnie szybko ulega procesom utleniania, dlatego ważna jego dostarczanie w postaci np. surowych warzyw i owoców (obróbka termiczna bowiem powoduje jego rozpad). Wchłanianiu folacyny sprzyja obecna w posiłkach witamina C, opóźniając jednocześnie utlenianie tego związku.

Witamina C jako przeciwutleniacz zwalczający wolne rodniki oraz substancja wspomagająca wchłanianie żelaza także odgrywa znaczącą rolę w okresie ciąży. Kwas askorbinowy sprzyja prawidłowej pracy układu odpornościowego matki oraz wspomaga syntezę kolagenu, który nadaje elastyczność tkankom. Zwiększa to m. in. ochronę pęcherza moczowego przed pęknięciem (rozwijający się płód uciska na drogi moczowe) i zmniejsza ryzyko przedwczesnego porodu. Witaminę C organizmowi zapewnią świeże owoce i warzywa, w szczególności cytrusy, porzeczki, truskawki oraz papryka, brokuły, szpinak i kapusta.

Nie bez znaczenia pozostaje obecność witaminy A w organizmie przyszłej matki. Bezpieczna suplementacja tej witaminy powinna polegać na zapewnieniu ustrojowi beta-karotenu, przekształcanemu przez organizm w witaminę A w ilości odpowiadającej zapotrzebowaniu. Witaminy A oraz E odpowiadają za utrzymanie właściwego stanu błon budujących drogi rodne, w tym ściany macicy, gdzie prawidłowo zagnieżdżona, zapłodniona komórka jajowa może się właściwie rozwijać. Witamina A ponadto bierze udział w powstawaniu komórek skóry oraz w procesach widzenia, zaś jej najcenniejszym i naturalnym źródłem są także warzywa i owoce. Niewskazane jest suplementowanie witaminy A w postaci retinolu, którego nadmiar może powodować wady formujących się struktur nerwowych płodu.

Ważnym czynnikiem wspomagającym wchłanianie wapnia budującego strukturę kości jest witamina D. Witamina ta wspiera także funkcjonowanie układu nerwowego i odpornościowego, dlatego w okresie ciąży mile widziane w diecie jest spożywanie ryb oraz produktów mlecznych.

Należy pamiętać, iż odpowiednia dieta w ciąży zależy w dużym stopniu od indywidualnego zapotrzebowania organizmu matki. Dlatego też w razie jakichkolwiek wątpliwości lub oznak niedoboru w tym szczególnym okresie należy pozostać w kontakcie z lekarzem prowadzącym ciążę, gdyż nadmiar niektórych składników w tym okresie może sprzyjać powikłaniom.

Powrót 13.04.2017 19:09