Jak żelazo związane jest w tkankach roślinnych?

Ciekawostki
tkankiroslinmini

O tym, że żelazo jest składnikiem hemoglobiny, czyli czerwonego barwnika krwi, odpowiedzialnego za transport tlenu i produktów przemiany materii (czyli dwutlenku węgla obieranego z tkanek) dowiedzieliśmy się z poprzednich wpisów. Ale czy wiemy, w jaki sposób i w jakiej ilości żelazo związane jest w tkankach roślinnych? Rośliny nie zawierają co prawda hemoglobiny, co nie zmienia jednak faktu, że ten ważny pierwiastek pełni istotną rolę w ich właściwym wzroście i rozwoju.

Żelazo występuje w tkankach roślinnych, zarówno w postaci związków nieorganicznych (np. tlenków czy fosforanów pobieranych z gleby), jak również organicznych. Znaczenie tego minerału w metabolizmie przedstawicieli królestwa roślin uwarunkowane stosunkowo łatwą możliwością zmiany stopnia utlenienia z trzeciego na drugi, a także zdolnością do tworzenia trwałych połączeń ze związkami organicznymi. Przykładem takiego „skojarzenia” jest roślinny cytochrom – kompleks enzymów zaangażowany w wiele reakcji chemicznych związanych m. in. z syntezą białek, oddychaniem komórki roślinnej czy wykorzystaniem energii świetlnej w złożonym procesie fotosyntezy.

Co ciekawe, żelazo zaangażowane jest w syntezę chlorofilu (nadającego większości roślinom zielony kolor), zaś ten – jak pamiętamy chociażby z lekcji biologii – jest podstawowym elementem decydującym o fotosyntezie, czyli o… odżywianiu każdej rośliny. Co równie ważne, żelazo „koordynuje” procesy związane z gospodarką azotem. Niedobór tego minerału może powodować nagromadzenie się w tkankach roślinnych dużej ilości rozpuszczalnych związków azotu, co z kolei może decydować o nieprawidłowym wzroście, rozwoju, a w konsekwencji nawet obumarciu całego organizmu.

Pomimo, że rośliny są przede wszystkim źródłem żelaza niehemowego (czyli postaci o znacznie gorszej przyswajalności w porównaniu do pierwiastka zawartego w hemoglobinie), nie powinniśmy całkowicie lekceważyć produktów roślinnych jako źródła tego istotnego minerału. Warto bowiem pamiętać o istnieniu składników, które przyśpieszają jego wchłanianie. Należą do nich m. in. tak szeroko rozpowszechnione w królestwie roślin kwasy organiczne (np. kwas jabłkowy czy cytrynowy), które ponad 2-krotnie zwiększają dostępność biologiczną żelaza. Warto również pamiętać, że wzbogacając posiłek nawet o niewielką ilość mięsa, przyczyniamy się do zwiększenia wchłanianie niehemowego żelaza z roślin nawet 4-krotnie.

Dbajmy więc o urozmaicenie każdego posiłku!

Powrót 22.08.2018 8:33