Aktywni potrzebują więcej żelaza

Ciekawostki
Na bloga_sport

Powszechnie wiadomo, że w dbaniu o zgrabną sylwetkę i wysportowane ciało pomagają ćwiczenia fizyczne oraz odpowiednia dieta. Nie zawsze istnieje możliwość przygotowania zbilansowanych posiłków, dlatego osoby aktywne coraz częściej sięgają po suplementy diety. Ze względu na zwiększone zapotrzebowanie i znaczną utratę żelaza przez uprawiających sport, suplementacja tego pierwiastka jest im szczególnie polecana.

Żelazo bierze udział w transporcie tlenu we krwi i mięśniach. Zapewnia prawidłowe funkcjonowanie organizmu w warunkach wysiłkowych. Zbyt niski poziom tego pierwiastka w organizmie osób uprawiających sport ma wpływ na męczliwość, osłabienie i zmniejszenie wydolności.

Ilustracją rozważań o roli żelaza w organizmie sportowców, niech będzie anegdota, którą znaleźć można na stronie Akademii Polskiej Siatkówki. Czytamy tam, że podczas Tour of Italy amerykański kolarz Greg LeMond uległ nagłemu zasłabnięciu. Lekarze stwierdzili, że przyczyną problemu może być niedobór żelaza. W kilka dni po iniekcyjnym podaniu tego pierwiastka, stan zawodnika znacznie się poprawił, w efekcie czego kolarz wygrał wyścig na czas, a miesiąc później – cały Tour de France.

Sportowcy wyczynowi i osoby aktywne fizycznie są bardziej narażone na niedobory żelaza oraz związaną z nim anemię. Oszacowano, że największe ryzyko deficytu tego pierwiastka występuje (u obu płci) u biegaczy, pływaków, gimnastyków, tenisistów, siatkarzy i koszykarzy.

Zwiększone ryzyko niedoborów żelaza u sportowców związane jest między innymi z dużymi stratami tego pierwiastka. Do znacznej utraty żelaza dochodzi na przykład podczas nadmiernego pocenia się w trakcie treningów. U osób aktywnych częściej występują także krwawienia z przewodu pokarmowego i związane z kontuzjami. Przyczyną nadmiernej utraty żelaza mogą być także urazy mechaniczne wynikające z tzw. footstrike, czyli powtarzającego się uderzania stóp o twardą powierzchnię podczas biegu.

Kolejną przyczyną deficytów żelaza u osób aktywnych i sportowców może być dieta. Pisaliśmy już na blogu o tym, że żelazo słabo się wchłania i przeciętny jadłospis nie zawsze dostarcza go nam w wystarczającym stopniu. Tymczasem dieta osób uprawiających sport rekreacyjnie lub wyczynowo jest często niskokaloryczna lub komponowana pod kątem osiągnięcia wyników w danej dyscyplinie. Problem ten prześledzimy na przykładzie młodych sportowców. Dziennie zapotrzebowanie na ten pierwiastek wynosi w wieku 9-13 lat: 8 mg/24 h, a w wieku 14-18 lat: 11 mg/24 h u chłopców i 15 mg/24 h u dziewcząt. Pokarm powinien dostarczać 6 mg żelaza na każde 1000 kalorii. Aby pokryć to zapotrzebowanie, młodzi sportowcy powinni spożywać co najmniej 2000 kalorii/24 h. Nie wszyscy jednak spożywają taką ilość energii. Dotyczy to zwłaszcza dziewcząt uprawiających dyscypliny kładące nacisk na szczupłą sylwetkę i estetykę, jak gimnastyka.

Powyższe fakty pokazują, że osoby aktywne fizycznie i wyczynowcy (w tym zwłaszcza młodzi, w okresie wzrostu) powinni komponować dietę ze szczególną dbałością o zawartość żelaza, kontrolować jego poziom w organizmie i rozważyć przyjmowanie tego pierwiastka. Australijski Instytut Sportu zalicza żelazo do Grupy A, czyli suplementów szczególnie zalecanych sportowcom.

MSK

  Przy przygotowaniu wpisu korzystałam z:

  1. Maria Dymkowska-Malesa, Zbigniew Walczak Suplementacja w sporcie, Nowiny Lekarskie 011,80,3, 199-204
  2. Strona internetowa Australijskiego Instytutu Sportu: www.ausport.gov.au/ais/nutrition/supplements
  3. http://www.akademiasiatkowki.com.pl/b/dieta-i-skladniki-mineralne/0
  4. http://dieta.mp.pl/sport/show.html?id=65538
Powrót 25.06.2014 8:19